ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਾਹਿਬ – ਅੱਜ ਦਾ ਮੁੱਖਵਾਕ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ 2 ਨਵੰਬਰ 2026 ਸੋਮਵਾਰ

ਪੰਜਾਬੀ – ਮੂਲ ਹੁਕਮਨਾਮਾ

ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥

ਹਰਿ ਹਰਿ ਬੂੰਦ ਭਏ ਹਰਿ ਸੁਆਮੀ ਹਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਬਿਲਲ ਬਿਲਲਾਤੀ ॥

ਹਰਿ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਹੁ ਪ੍ਰਭ ਅਪਨੀ ਮੁਖਿ ਦੇਵਹੁ ਹਰਿ ਨਿਮਖਾਤੀ ॥੧॥

ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਰਹਿ ਨ ਸਕਉ ਇਕ ਰਾਤੀ ॥

ਜਿਉ ਬਿਨੁ ਅਮਲੈ ਅਮਲੀ ਮਰਿ ਜਾਈ ਹੈ ਤਿਉ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਹਮ ਮਰਿ ਜਾਤੀ ॥ ਰਹਾਉ ॥

ਤੁਮ ਹਰਿ ਸਰਵਰ ਅਤਿ ਅਗਾਹ ਹਮ ਲਹਿ ਨ ਸਕਹਿ ਅੰਤੁ ਮਾਤੀ ॥

ਤੂ ਪਰੈ ਪਰੈ ਅਪਰੰਪਰੁ ਸੁਆਮੀ ਮਿਤਿ ਜਾਨਹੁ ਆਪਨ ਗਾਤੀ ॥੨॥

ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਤ ਜਨਾ ਹਰਿ ਜਪਿਓ ਗੁਰ ਰੰਗਿ ਚਲੂਲੈ ਰਾਤੀ ॥

ਹਰਿ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਬਨੀ ਅਤਿ ਸੋਭਾ ਹਰਿ ਜਪਿਓ ਊਤਮ ਪਾਤੀ ॥੩॥

ਆਪੇ ਠਾਕੁਰੁ ਆਪੇ ਸੇਵਕੁ ਆਪਿ ਬਨਾਵੈ ਭਾਤੀ ॥

ਨਾਨਕੁ ਜਨੁ ਤੁਮਰੀ ਸਰਣਾਈ ਹਰਿ ਰਾਖਹੁ ਲਾਜ ਭਗਾਤੀ ॥੪॥੫॥

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ! ਜਿਵੇਂ ਪਪੀਹਾ ਵਰਖਾ ਦੀ ਬੂੰਦ ਲਈ ਤੜਫਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਦੀ ਬੂੰਦ ਲਈ ਤਰਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੀ ਬੂੰਦ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇ।

ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਆਦੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੜਫਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੇਚੈਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਅਥਾਹ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਅੰਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈਂ।

ਤੇਰੇ ਸੰਤ ਜਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਰੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਉੱਚਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਮਾਲਕ ਹੈਂ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸੇਵਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਨਾਨਕ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖ।

English Translation

O Lord, my Master! You are the sacred drop of rain for which I, like the thirsty rain-bird, cry out in longing.

O Lord, shower Your mercy upon me and bless my lips with even a moment of Your Divine Name. ||1||

I cannot live even for a moment without You, O Lord.

Just as an addict becomes restless without the substance he is attached to, I feel restless without Your Divine Name. ||Pause||

O Lord, You are an unfathomable ocean of virtues. I cannot discover even the slightest limit of Your greatness.

You are beyond all limits, infinite and supreme. Only You know the extent of Your own greatness. ||2||

The saintly devotees of the Lord meditate upon His Name, deeply immersed in the loving colour of the Guru.

Devotion to the Lord brings true honour, beauty and spiritual excellence to human life. ||3||

You Yourself are the Master, and You Yourself are the servant. You alone create and arrange everything in different ways.

Servant Nanak has come into Your refuge. O Lord, preserve the honour of Your devotees. ||4||5||

हिंदी अनुवाद

हे हरि! हे मेरे स्वामी! आप ही वर्षा की वह अमृतमयी बूँद हैं, जिसके लिए पपीहा पक्षी की तरह मैं व्याकुल होकर पुकार रहा हूँ।

हे प्रभु! मुझ पर अपनी कृपा कीजिए और एक क्षण के लिए ही सही, अपने नाम की अमृतमयी बूँद मेरे मुख में डाल दीजिए। ॥१॥

हे प्रभु! आपके बिना मैं एक पल भी नहीं रह सकता।

जिस प्रकार नशे का आदी व्यक्ति अपने नशे के बिना व्याकुल हो जाता है, उसी प्रकार मैं आपके नाम के बिना व्याकुल हो जाता हूँ। ॥रहाउ॥

हे प्रभु! आप गुणों के अथाह सागर हैं। हम आपकी महानता का थोड़ा-सा भी अंत नहीं पा सकते।

आप सबसे परे, अनंत और परम हैं। आपकी महानता की सीमा केवल आप स्वयं जानते हैं। ॥२॥

प्रभु के संतजन गुरु के प्रेम-रंग में पूरी तरह रंगकर आपके नाम का सिमरन करते हैं।

हरि-भक्ति मनुष्य के जीवन को महान शोभा, सम्मान और आध्यात्मिक ऊँचाई प्रदान करती है। ॥३॥

आप ही स्वामी हैं और आप ही सेवक हैं। आप स्वयं ही सब प्रकार की रचना करते हैं।

दास नानक आपकी शरण में आया है। हे प्रभु! अपने भक्तों की लाज रखिए। ॥४॥५॥