Kesari ePaper Header

ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਰਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 17 ਨਵੰਬਰ 2026, ਅੰਗ 604

ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਰਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 17 ਨਵੰਬਰ 2026, ਅੰਗ 604

ਸੋਰਠਿ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੧ ॥ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਰਤਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆਪੇ ਆਪਿ ਅਪਾਰੁ ॥     ਵਡਭਾਗੀ ਜਗੁ ਆਪਿ ਹੈ ਪਿਆਰਾ ਆਪੇ ਸਾਚਾ ਸਾਹੁ ॥     ਆਪੇ ਵਣਜੁ ਵਾਪਾਰੀਆ ਪਿਆਰਾ ਆਪੇ ਸਚੁ ਵੇਸਾਹੁ ॥੧॥      ਜਪਿ ਮਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹ ॥     ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਪਾਈਐ ਪਿਆਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਗਮ ਅਥਾਹ ॥ ਰਹਾਉ ॥      ਆਪੇ ਸੁਣਿ ਸਭ ਦੇਖਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮੁਖਿ ਬੋਲੇ ਆਪਿ ਮੁਹਾਹੁ ॥     ਆਪੇ ਉਡਰਿ ਪਾਇਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆਪਿ ਵਿਖਾਲੇ ਰਾਹੁ ॥     ਆਪੇ ਹੀ ਸਭੁ ਆਪਿ ਹੈ ਪਿਆਰਾ ਆਪੇ ਵੇਪਰਵਾਹੁ ॥੨॥      ਆਪੇ ਆਪਿ ਉਪਾਇਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਿਰਿ ਆਪੇ ਧੰਧੈ ਲਾਹੁ ॥     ਆਪਿ ਕਰਾਏ ਸਾਖਤੀ ਪਿਆਰਾ ਆਪਿ ਮਾਰੇ ਮਰਿ ਜਾਹੁ ॥     ਆਪੇ ਪਤਣੁ ਪਾਟਣੀ ਪਿਆਰਾ ਆਪੇ ਪਾਰਿ ਲੰਘਾਹੁ ॥੩॥      ਆਪੇ ਸਾਗਰੁ ਬੋਹਿਥਾ ਪਿਆਰਾ ਗੁਰੁ ਖੇਵਟੁ ਆਪਿ ਚਲਾਹੁ ॥     ਆਪੇ ਹੀ ਚੜਿ ਲੰਘਦਾ ਪਿਆਰਾ ਕਰਿ ਚੋਜ ਵੇਖੈ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ॥     ਆਪੇ ਆਪਿ ਦਇਆਲੁ ਹੈ ਪਿਆਰਾ ਜਨ ਨਾਨਕ ਬਖਸਿ ਮਿਲਾਹੁ ॥੪॥੧॥  ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ · ਅੰਗ ੬੦੪

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਅਰਥ

ਪਹਿਲਾ ਬੰਦ – ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਹੈ

ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਰਤਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆਪੇ ਆਪਿ ਅਪਾਰੁ ॥

ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਬੇਅੰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਸੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਵਡਭਾਗੀ ਜਗੁ ਆਪਿ ਹੈ ਪਿਆਰਾ ਆਪੇ ਸਾਚਾ ਸਾਹੁ ॥

ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਭਾਗ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਉੱਚਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਆਪੇ ਵਣਜੁ ਵਾਪਾਰੀਆ ਪਿਆਰਾ ਆਪੇ ਸਚੁ ਵੇਸਾਹੁ ॥੧॥

ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਹੀ ਵਣਜਾਰਾ ਹੈ, ਆਪ ਹੀ ਵਪਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸੱਚੀ ਪੂੰਜੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਉਸ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਰਹਾਉ – ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ

ਜਪਿ ਮਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹ ॥

ਹੇ ਮਨ! ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ-ਸਾਲਾਹ ਕਰ। ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਪਾਈਐ ਪਿਆਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਗਮ ਅਥਾਹ ॥

ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਪ੍ਰਭੂ ਅਗਮ ਅਤੇ ਅਥਾਹ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੂਝ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜਾ ਬੰਦ – ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਧੀਨ

ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਦੀ ਸੁਣਦਾ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗਤੀ ਵੀ ਉਸੇ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਸੇ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ।

ਤੀਜਾ ਬੰਦ – ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗਤੀ

ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਰ ਗਤੀ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਉਹੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਰਾਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਚੌਥਾ ਬੰਦ – ਗੁਰੂ ਰੂਪੀ ਮਲਾਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਿਹਰ

ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਮਲਾਹ ਵਾਂਗ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸੰਸਾਰਕ ਭਟਕਣਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ ਲਵੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਵੇ।

 ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ भावार्थ

आज की पावन वाणी में गुरु रामदास जी परमात्मा की सर्वव्यापकता और उसकी असीम शक्ति का वर्णन करते हैं।

परमात्मा स्वयं ही इस संसार में व्याप्त है। वही सृष्टि का रचयिता, पालनकर्ता और सबका सच्चा सहारा है। मनुष्य को अपने मन में हरि के नाम का स्मरण करना चाहिए। गुरु की कृपा से ही उस अगम और अथाह परमात्मा की प्राप्ति संभव है।

परमात्मा सब कुछ देखता और सुनता है। जीवों का जन्म, जीवन की गतिविधियाँ और संसार की गति उसके हुक्म के अधीन हैं।

इस संसार को एक विशाल समुद्र के समान बताया गया है। परमात्मा ही इसका जहाज है और गुरु उस जहाज को चलाने वाला खेवैया है। गुरु की शिक्षा और प्रभु की कृपा से मनुष्य जीवन के भ्रम और भटकाव से पार हो सकता है।

English Message

Today's Hukamnama from Sorath, Mahalla 4, teaches that the Divine is all-pervading, limitless, and the true source of all existence.

The mind is encouraged to remember and praise the Divine Name. Through the Guru's grace, one can experience the immeasurable presence of God.

The world is described as an ocean, while the Divine is both the vessel and the ultimate guide across it. The Guru guides the seeker like a skilled boatman. With humility, devotion, and divine grace, one can cross the ocean of worldly attachment and move towards spiritual union.