KESARI VIRASAT

ਕੇਸਰੀ ਵਿਰਾਸਤ

Latest news
ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਿਹਾੜੇ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਦੀਪਕ ਬਾਲੀ ਵੱਲੋਂ ਕੱਢੀ ਗਈ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਯਾਤਰਾ’ ਨੇ ਨਵਾਂ ਇਤਹਾਸ ਸਿਰਜਿਆ  ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਾਈਟੈਕ ਟਰਾਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ: ਪੱਖੇ-ਏਸੀ ਲਗਾਏ, ਸੌਣ ਲਈ ਮੋਟੇ ਗੱਦੇ, ਮੋਬਾਈਲ ਰਸੋਈ, ਅੰਦਰ ਹੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵ... ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਡਾ. ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨੋਰਥ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚੋਂ "ਮਮਤਾ" ਗਾਇਬ! ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ 2024: ਫਸਲਾਂ 'ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਦੀ ਕੀ ਹੈ ਗਾਰੰਟੀ?: ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੈ ਦਿੱਕਤ  ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 3 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਕੀਤਾ: ਨਾਰਾਜ਼ CM ਮਾਨ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਪੱਤਰ; ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਮਾਰ... Kesari virasat tech news: ਮੋਬਾਈਲ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਖ਼ਤਮ; ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਣਗੇ ਚਾਰਜ Farmers protest: ਦਿੱਲੀ ਕੂਚ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਹੱਦਾਂ ਸੀਲ ਮੰਦਰ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਕੀਤੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਭੰਨਤੋੜ, ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਅਨਸਰ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੂਚਨਾ  42 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ 'ਚ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਵੱਲੋਂ ਮਾਲ ਪਟਵਾਰੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ
You are currently viewing ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਲੇ ਦੀ ਹੱਡੀ ਬਣੇਗਾ ਮਨੀਪੁਰ: ਫਿਰ ਉੱਠੀ ਕੁਕੀਲੈਂਡ ਦੀ ਮੰਗ, ਜਾਣੋ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ

ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਲੇ ਦੀ ਹੱਡੀ ਬਣੇਗਾ ਮਨੀਪੁਰ: ਫਿਰ ਉੱਠੀ ਕੁਕੀਲੈਂਡ ਦੀ ਮੰਗ, ਜਾਣੋ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ

आयुर्वेद पांच महाभूतों चिकित्सा प्रणाली

केसरी विरासत के इस मंच आयुर्वेदिक दवाई को बेचने के लिए संपर्क करे - 9592306823


ਕੇਸਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ: ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 4 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੂਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੀਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਮੌਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਕੁਕੀਲੈਂਡ ਰਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਜ਼ੋਰ ਫੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਦਾ 29 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਠ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਐਨ ਬੀਰੇਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ। 

 

ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ 8 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਵੱਖਰੇ ਕੁਕੀਲੈਂਡ ਦੀ ਲਹਿਰ 

 

1972 ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 8 ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਵੱਖਰੇ ਕੁਕੀਲੈਂਡ ਦੀ ਮੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੂਕੀ-ਜ਼ੋਮੀ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਕੂਕੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਭਾਵ ਕੇਐਨਓ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਕੁਕੀਲੈਂਡ ਲਈ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਅਪੀਲਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 2012 ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਵੱਖਰੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਮੰਨ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਕੁਕੀ ਸਟੇਟ ਡਿਮਾਂਡ ਕਮੇਟੀ ਯਾਨੀ ਕੇਐਸਡੀਸੀ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕੁਕੀਲੈਂਡ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। KSDC ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਹੜਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੰਦ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਈਵੇਅ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਲ ਨੂੰ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮਨੀਪੁਰ ਵਿਚ ਕੂਕੀ ਕਬੀਲੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ‘ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 28.5 ਲੱਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 30% ਕੂਕੀ ਹਨ। ਚੂਰਾਚੰਦਪੁਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗੜ੍ਹ ਹੈ, ਚੰਦੇਲ, ਕਾਂਗਪੋਕਪੀ, ਟੇਂਗਨੋਪਾਲ ਅਤੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। 

ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ 60% ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕੁਕੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ

ਮਨੀਪੁਰ 22,327 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੇਐਸਡੀਸੀ ਨੇ 60% ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਵ 12,958 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕੁਕੀਲੈਂਡ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੁਕੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਦਰ ਪਹਾੜੀਆਂ ਇੰਫਾਲ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰਦੀਆਂ ਹਨ।

 

ਕੂਕੀ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਚੂਰਾਚੰਦਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਚੰਦੇਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਕੀ ਅਤੇ ਨਾਗਾ ਆਬਾਦੀ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਥੇ ਨਾਗਾ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਾਮੇਂਗਲੋਂਗ ਅਤੇ ਉਖਰੁਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੇਐਸਡੀਸੀ ਅਤੇ ਕੁਕੀ-ਜੋਮੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਘ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ 1891 ਦੀ ਐਂਗਲੋ-ਮਣੀਪੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟੋਰੇਟ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਕੀ-ਜੋਮੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਇਸ ਬੰਦੋਬਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸਨ।

 

ਕੇਐਸਡੀਸੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਗਾ ਵੱਖਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤੀ ਸੰਘ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਖਰੇ ਰਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਓਕਰਾਮ ਇਬੋਬੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਨਾਗਾ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਕੀ-ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸਦਰ ਪਹਾੜੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਗਾ-ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

 

ਕੂਕੀਆਂ ਦੀ ਵਸੋਂ ਬਾਰੇ ਦੋ ਸਿਧਾਂਤ

 

ਕੂਕੀ ਲੈਂਡ ਦੀ ਮੰਗ ਜੇਲੇਨ-ਗਾਮ ਜਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਕੁਕੀ ਜੋਮਿਸ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਾਗੀ ਸਮੂਹ, ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਬਰਮਾ ਦੇ ਕਾਲੀ-ਚੀਨ ਇਟਾਟਿਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਜੰਟ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਏ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕੂਕੀ-ਚਿਨ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਉਹ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਾਗਾ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਤੋਂ ਲੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੰਫਾਲ ਘਾਟੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਸੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਕੂਕੀ-ਜੋਮੀ ਦੇ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੂਕੀ ਜਾਲੇਨ ਗਾਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1834 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੇ ਬਰਮੀਜ਼ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਆਵਾ ਜਾਂ ਬਰਮੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।

 

ਕੇਐਨਓ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੇਲੇਨ-ਗਾਮ ਵਿੱਚ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਚਿਡਵਿਨ ਨਦੀ ਤੱਕ ਦਾ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ, ਉੱਤਰੀ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਨੈਂਟਲਿਟ ਨਦੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚਿਨ ਰਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੂਕੀ ਮਾਤਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾ ਖੇਤਰ, ਕਾਂਜੁੰਗ, ਅਖੇਨ, ਫੇਕ ਅਤੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦੀਮਾਪੁਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ, ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬੀ ਐਂਗਲੌਂਗ, ਉੱਤਰੀ ਕਚਾਰ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਫਲਾਂਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਟਗਾਂਗ ਪਹਾੜੀ ਟ੍ਰੈਕਟ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

 

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੋਮਲੈਂਡ ਦੀ ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਰਾਜ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਖੇਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

2018 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ, ਕੇਐਨਓ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪੀਐਸ ਹਾਓਕਿਪ ਨੇ ਮਣੀਪੁਰ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਬਦਬਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੂਰਾਚੰਦਪੁਰ ਅਤੇ ਚੰਦੇਲ, ਦੀ ਮੀਤੀ-ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਥਿਤ ਅਣਗਹਿਲੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ।

 

ਨਾਗਾ-ਕੁਕੀ ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਵੱਖਰੇ ਕੁਕੀਲੈਂਡ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ

2018 ਵਿੱਚ, ਕੇਐਨਓ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪੀਐਸ ਹਾਓਕਿਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਦ ਵਰਲਡ ਆਫ਼ ਕੁਕੀ ਪੀਪਲ’ ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਅਣਦੇਖੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਮੇਈਟੀ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੁਰਾਚੰਦਪੁਰ ਅਤੇ ਚੰਦੇਲ ਵਰਗੇ ਕੁਕੀ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਹਾਓਕਿਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਨਾਗਾ ਵਿਦਰੋਹੀ ਸਮੂਹ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕੁਕੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਹੜੱਪਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

1993 ਦੀ ਨਾਗਾ-ਕੁਕੀ ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖਰੀ ਕੀਲੈਂਡ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ। KNO ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੂਕੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ. ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਘਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਕੇਐਨਓ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੀਤੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੁਕੀਜ਼ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਏ.ਕੇ. ਦੇ. ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਸੀ ਹੱਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੋਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖੁਦ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 31 ਦਸੰਬਰ 1993 ਨੂੰ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ਾਸਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਯਾਨੀ 13 ਦਸੰਬਰ 1994 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਦੋਂ ਹੀ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ ਸੀ

 

ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ 187 ਮੌਤਾਂ 

* ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਲਖਾਨੇ ਤੋਂ 3000 ਬੰਦੂਕਾਂ ਅਤੇ 6 ਲੱਖ ਗੋਲੀਆਂ ਲੁੱਟ ਲਈਆਂ। ਉਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਏ।

* ਦੋਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੀਐਸਐਫ ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਸਮੇਤ 187 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।

* 70 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, 10 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।

* 6 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅੱਗਜ਼ਨੀ ਦੀਆਂ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

*ਭੀੜ ਦੁਆਰਾ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾਂ ਅਤੇ 17 ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਵਿਧਾਇਕਾਂ-ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।

Leave a Reply